5R Kuralı
Atıksız yaşamın 5 adımı: Refuse (Reddet), Reduce (Azalt), Reuse (Yeniden Kullan), Recycle (Geri Dönüştür), Rot (Çürüt).
Biyobozunur (Biodegradable)
Doğada bakteri veya mantarlar tarafından parçalanıp yok olabilen materyalleri ifade eder.
Biyoplastik
Petrol yerine mısır nişastası, şeker kamışı gibi bitkisel kaynaklardan üretilen plastik türevidir.
Döngüsel Ekonomi
"Al-Kullan-At" yerine, kaynakların sürekli sistem içinde kalarak yeniden değerlendirildiği ekonomik modeldir.
Düşük Karbon Ekonomisi
Sera gazı emisyonlarını minimuma indirmeyi hedefleyen üretim ve tüketim modelidir.
Eko-Etiket (Eco-Label)
Bir ürünün çevre dostu olduğunu kanıtlayan, uluslararası geçerliliği olan işaretlerdir (Örn: EU Ecolabel).
Etik Moda (Ethical Fashion)
Moda tasarımının, üretiminin ve dağıtımının çevreye ve insana zarar vermeden yapılmasıdır.
Fair Trade (Adil Ticaret)
Üreticilerin (özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki çiftçilerin) adil ücret almasını ve iyi koşullarda çalışmasını savunan harekettir.
Fast Fashion (Hızlı Moda)
Hızla üretilen, ucuza satılan ve kısa ömürlü olan, çevreye zararlı moda akımıdır. Baghashtag buna karşıdır.
Geri Dönüşüm (Recycling)
Atıkların fiziksel veya kimyasal işlemlerden geçirilerek ikincil hammaddeye dönüştürülmesidir.
Geri Kazanım (Recovery)
Atıkların enerji üretimi veya başka amaçlarla tekrar değerlendirilmesidir.
GDO (Genetiği Değiştirilmiş Organizma)
Laboratuvar ortamında genetiğiyle oynanmış tohumlardır. Organik pamukta GDO kesinlikle yasaktır.
GOTS (Global Organic Textile Standard)
Organik tekstilin dünya çapındaki en güvenilir sertifikasıdır. Üretimden paketlemeye tüm süreci denetler.
Greenwashing (Yeşil Aklama)
Çevre dostu olmadığı halde, reklamlarla çevreci gibi görünen markaların yaptığı algı yönetimidir.
Gri Su
Evsel atık suların (tuvalet hariç) arıtılarak bahçe sulama vb. işlerde tekrar kullanılmasıdır.
İleri Dönüşüm (Upcycling)
Eski veya atık bir ürünü, orijinalinden daha değerli yeni bir ürüne dönüştürme sanatıdır.
Karbon Ayak İzi
Bir kişinin veya kurumun faaliyetleri sonucu atmosfere saldığı sera gazı miktarıdır.
Karbon Nötr
Atmosfere salınan karbon miktarı ile yutulan/dengelenen karbon miktarının eşit olması durumudur.
Kapsül Gardırop
Az sayıda, birbiriyle uyumlu ve uzun ömürlü kıyafetlerden oluşan minimalist gardırop anlayışıdır.
Kompost
Organik atıkların (yemek artıkları vb.) doğal yollarla çürütülerek gübreye dönüştürülmesidir.
Mikroplastik
5mm'den küçük plastik parçacıklarıdır. Sentetik giysilerin yıkanmasıyla denizlere karışır.
OEKO-TEX Standard 100
Tekstil ürünlerinin zararlı kimyasallar içermediğini belgeleyen uluslararası güvenlik sertifikasıdır.
Organik Tarım
Sentetik gübre ve ilaç kullanmadan, doğanın dengesini koruyarak yapılan tarımdır.
PETA-Approved Vegan
Üründe hayvansal hiçbir madde kullanılmadığını ve hayvan testi yapılmadığını onaylayan belgedir.
Plastiksiz Yaşam
Tek kullanımlık plastikleri hayatımızdan çıkarma hareketidir. Bez çantalar bu hareketin sembolüdür.
RCS (Recycled Claim Standard)
Üründeki geri dönüştürülmüş materyal oranını takip eden tedarik zinciri standardıdır.
Rejeneratif Tarım
Toprağı sadece korumayı değil, iyileştirmeyi ve karbon emilimini artırmayı hedefleyen tarım yöntemidir.
Slow Fashion (Yavaş Moda)
Kaliteye, temiz üretime ve zamansız tasarımlara odaklanan moda yaklaşımıdır.
Sıfır Atık (Zero Waste)
İsrafı önlemeyi ve atıkları kaynağında yok etmeyi hedefleyen yönetim felsefesidir.
Su Ayak İzi
Bir malın üretimi için harcanan toplam tatlı su hacmidir. Pamuk üretiminde su yönetimi kritiktir.
Sürdürülebilir Kalkınma
Gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan bugünün ihtiyaçlarını karşılama modelidir.
Tek Kullanımlık (Disposable)
Kısa süre kullanılıp atılan ürünlerdir (poşet, pipet). Çevre kirliliğinin baş sorumlusudur.
Vegan Deri
Hayvan derisi yerine bitkisel (mantar, ananas, kaktüs) veya sentetik malzemelerden üretilen deridir.
Yenilenebilir Enerji
Güneş, rüzgar gibi doğada tükenmeyen kaynaklardan elde edilen temiz enerjidir.
Yeşil Mutabakat (Green Deal)
Avrupa Birliği'nin 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefini içeren eylem planıdır.
Bambu Lifi
Bambu bitkisinden elde edilen, doğal antibakteriyel özellikli ve yumuşak bir elyaftır.
Denye (Denier)
İplik kalınlığını belirten ölçü birimidir. Denye arttıkça iplik ve kumaş kalınlaşır.
Dokuma (Weaving)
İpliklerin dik açı yapacak şekilde birbirinin altından ve üstünden geçirilmesiyle kumaş oluşturma yöntemidir.
Elyaf
İplik yapımında kullanılan, tekstilin en küçük hammaddesidir (Örn: pamuk lifi, yün lifi).
Gabardin
Sık dokulu, dimi örgülü, dayanıklı ve iç göstermeyen kalın pamuklu kumaştır.
GSM (Gramaj)
Kumaşın metrekare ağırlığıdır (Grams per Square Meter). Sayı arttıkça kumaş kalınlaşır.
Ham Bez
İşlem görmemiş, boyanmamış doğal pamuk kumaştır. Üzerinde siyah noktalar (çigit) bulunur.
İmperteks
Su itici özelliği olan, dayanıklı sentetik (polyester) kumaş türüdür. Sırt çantalarında kullanılır.
Jüt (Jute)
Doğal liflerden yapılan, hasır görünümlü, biyobozunur ve dayanıklı bir kumaştır.
Kanvas (Canvas)
Kalın, sıkı dokunmuş, çok dayanıklı bir kumaş türüdür. Premium çantalarda tercih edilir.
Kenevir (Hemp)
Çok az su isteyen, dayanıklı ve antibakteriyel doğal bir liftir.
Keten (Linen)
Keten bitkisinden elde edilen, serin tutan, doğal ve şık bir kumaştır.
Likra / Elastan
Kumaşa esneklik kazandıran sentetik bir liftir.
Lyocell / Tencel
Okaliptüs ağacı liflerinden çevre dostu süreçlerle üretilen selülozik bir elyaftır.
Müslin
Seyrek dokunmuş, nefes alan, ince ve yumuşak pamuklu kumaştır.
Non-Woven (Tela)
Dokunmamış, liflerin preslenmesiyle oluşturulan ekonomik ve geri dönüştürülebilir kumaştır.
Open-End İplik
Daha ekonomik, hacimli ama mukavemeti ring ipliğe göre daha düşük olan iplik türüdür.
Polyester
Petrol türevi sentetik bir liftir. Dayanıklıdır ancak doğada yok olması uzun sürer. Geri dönüştürülmüş hali (rPET) tercih edilmelidir.
Ring İplik
Uzun elyaflardan üretilen, pürüzsüz, kaliteli ve yumuşak pamuk ipliğidir.
R-PET
Geri dönüştürülmüş pet şişelerden elde edilen polyester kumaştır.
Ripstop
Yırtılmaya karşı dirençli olması için kareli dokuma tekniğiyle üretilen kumaştır.
Şile Bezi
Bürümcük dokulu, ince ve hafif bir pamuklu kumaş türüdür.
Viskoz
Kayın ağacından elde edilen, pamuğa benzer nem emici özelliği olan yarı sentetik kumaştır.
CMYK
Baskıda kullanılan 4 ana renk: Cyan (Mavi), Magenta (Kırmızı), Yellow (Sarı), Key (Siyah).
Çözünürlük (DPI)
Baskı kalitesini belirleyen nokta yoğunluğudur. Kaliteli baskı için en az 300 DPI görsel gerekir.
Dijital Baskı
Tasarımın bilgisayardan doğrudan kumaşa aktarıldığı, kalıp gerektirmeyen hızlı baskı yöntemidir.
DTF (Direct to Film)
Tasarımın özel bir filme basılıp oradan kumaşa ısıyla transfer edildiği yeni nesil baskı teknolojisidir.
Emprime
Kumaş üzerine yapılan profesyonel, genellikle su bazlı ve yumuşak dokulu baskı türüdür.
Klişe
Baskı yapılacak desenin metal veya polimer üzerine işlenmiş kalıbıdır.
Mockup
Tasarımın ürün üzerinde nasıl duracağını gösteren dijital önizleme görselidir.
Ofset Baskı
Kağıt ve karton ambalajlarda kullanılan, yüksek tirajlı ve kaliteli matbaa baskısıdır.
Pantone (PMS)
Dünya genelinde standart renk kodlama sistemidir. "Pantone 186C" dendiğinde her yerde aynı kırmızı anlaşılır.
Pigment Boya
Kumaşın yüzeyine yapışan, güneş ışığına dayanıklı bir baskı boyası türüdür.
Rakle
Serigrafi baskıda boyayı kalıbın üzerinden kumaşa sıyırmak için kullanılan lastik uçlu alettir.
RGB
Dijital ekranların renk formatıdır (Red, Green, Blue). Baskıya girmeden önce CMYK'ya çevrilmelidir.
Serigrafi (Screen Print)
Boya ve kalıp (elek) kullanılarak yapılan en geleneksel ve dayanıklı baskı tekniğidir.
Sublime (Transfer) Baskı
Sadece polyester kumaşlara uygulanan, ısıyla boyanın gaza dönüşüp kumaşa işlediği baskıdır.
Tram
Baskıda renk tonlarını oluşturmak için kullanılan noktacık düzenidir.
Vektörel Çizim
Büyütüldüğünde bozulmayan, matematiksel çizgilerden oluşan grafik formatıdır (.ai, .pdf, .eps). Baskı için idealdir.
Astar
Çantanın içine dikilen, dikişleri gizleyen ve çantayı tok gösteren iç kumaştır.
Biye
Kumaş kenarlarını temizlemek ve süslemek için dikilen ince şerittir.
Cırt Bant (Velcro)
İki yüzeyi birbirine yapışan, açılıp kapanabilir pratik banttır.
Çıma
Kumaş kenarına 1-2 mm mesafeden çekilen ince süs dikişidir.
Fire
Kesim sırasında artan ve kullanılamayan kumaş parçalarıdır. Minimum fire sürdürülebilirlik için önemlidir.
Gaze
Çıma dikişinin yanına çekilen ikinci paralel dikiştir, sağlamlığı artırır.
Kapsül / Kuşgözü
İçinden ip veya sap geçirmek için kumaşa açılan deliğe takılan metal halkadır.
Kolon
Çanta sapı olarak kullanılan, sık dokunmuş, çok sağlam şerit halindeki kumaştır.
Körük
Çantaya hacim ve derinlik kazandıran yan veya alt parçadır.
Laminasyon
Kumaşın (genellikle jüt) üzerine ince şeffaf bir tabaka kaplanarak su geçirmez hale getirilmesidir.
Overlok
Kumaş kenarlarının sökülmemesi için yapılan örgü dikiş türüdür.
Pastal
Kumaşların kat kat serilip kesim planının üzerine yerleştirilmesidir.
Punteriz (Bartack)
Çanta saplarının gövdeyle birleştiği yer gibi zorlanan noktalara atılan sıkı sağlamlaştırma dikişidir.
Regula
Kumaşın üretim hatalarından arındırılmış, birinci kalite standart halidir.
Sanfor
Kumaşın yıkanınca çekmemesi için üretim aşamasında yapılan fiksaj işlemidir.
B2B (Business to Business)
Firmadan firmaya yapılan toptan satışı ifade eder. Baghashtag kurumsal çözümler sunar.
B2C (Business to Consumer)
Firmadan doğrudan son tüketiciye yapılan perakende satıştır.
FOB (Free on Board)
Ürünün gemiye yüklenene kadarki masraflarının satıcıya ait olduğu teslim şeklidir.
İhracat Fazlası
Yurtdışı siparişleri için üretilip, kalite standartlarını karşıladığı halde sayı fazlalığından kalan ürünlerdir.
Lead Time (Termin Süresi)
Siparişin verilmesinden ürünün teslim edilmesine kadar geçen süredir.
MOQ (Minimum Order Quantity)
Minimum sipariş adedidir. Özel üretimler için gereken en alt limiti belirtir.
Numune (Sample)
Seri üretim öncesi onay için hazırlanan örnek üründür.
Promosyon
Markaların tanıtım amacıyla dağıttığı ürünlerdir. Bez çanta en değerli promosyon ürünlerinden biridir.